Δωρεάν εφαρμογές που χρησιμοποιείς πιθανότατα κάθε μέρα — και τι ζητούν στην πραγματικότητα από την ιδιωτικότητά σου.
Οι περισσότερες εφαρμογές που εγκαθιστούμε στο κινητό μας φαίνονται αθώες και χρήσιμες. Άλλες υπόσχονται καλύτερη εμπειρία χρήσης, περισσότερες λειτουργίες ή απλώς μεγαλύτερη ευκολία στην καθημερινότητα. Ωστόσο, όταν μια εφαρμογή προσφέρεται δωρεάν, είναι λογικό να αναρωτηθούμε πώς ακριβώς χρηματοδοτείται η ανάπτυξη και η συντήρησή της. Σε πολλές περιπτώσεις, το πραγματικό «αντάλλαγμα» δεν είναι τα χρήματα, αλλά τα δεδομένα που συλλέγονται από τη συσκευή και τη δραστηριότητά μας.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι μια εφαρμογή ζητά ορισμένα δικαιώματα για να λειτουργήσει σωστά. Το πρόβλημα ξεκινά όταν οι άδειες που ζητούνται δεν έχουν καμία προφανή σχέση με τον σκοπό της εφαρμογής. Για παράδειγμα, γιατί μια εφαρμογή φακού να χρειάζεται πρόσβαση στην τοποθεσία σας; Γιατί ένας σαρωτής QR code να ζητά πρόσβαση στις επαφές ή στα αρχεία σας; Τέτοιες πρακτικές αποτελούν συχνά ένδειξη ότι η εφαρμογή συλλέγει περισσότερα δεδομένα από όσα πραγματικά χρειάζεται.
Τα δεδομένα αυτά μπορεί να χρησιμοποιηθούν για στοχευμένη διαφήμιση, ανάλυση της συμπεριφοράς των χρηστών, δημιουργία εμπορικών προφίλ ή ακόμη και να κοινοποιηθούν σε τρίτες εταιρείες στο πλαίσιο συνεργασιών και διαφημιστικών δικτύων. Παρότι οι περισσότερες εφαρμογές αναφέρουν αυτές τις πρακτικές στους όρους χρήσης ή στην πολιτική απορρήτου τους, ελάχιστοι χρήστες αφιερώνουν χρόνο για να τις διαβάσουν πριν πατήσουν το κουμπί της εγκατάστασης.
Γι' αυτό αξίζει να κάνετε έναν γρήγορο έλεγχο στις εφαρμογές που έχετε ήδη εγκαταστήσει. Πολλές φορές διατηρούμε στο κινητό μας εφαρμογές που δεν χρησιμοποιούμε πλέον ή εφαρμογές που προσφέρουν λειτουργίες οι οποίες υπάρχουν ήδη ενσωματωμένες στο Android ή στο iPhone. Παρακάτω θα δούμε πέντε κατηγορίες εφαρμογών που συχνά θεωρούνται πιο «διψασμένες» για δεδομένα από όσο θα περίμενε κανείς και αξίζει να ελέγξετε αν εξακολουθούν να βρίσκονται στη συσκευή σας.
Το να ενεργοποιείτε το φλας του κινητού σας δεν απαιτεί πρόσβαση στην τοποθεσία, στις επαφές, στο μικρόφωνο ή σε άλλα ευαίσθητα δεδομένα. Παρόλα αυτά, αρκετές δωρεάν εφαρμογές φακού έχουν κατά καιρούς ζητήσει υπερβολικά δικαιώματα που ξεπερνούν κατά πολύ τη βασική λειτουργία τους. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία διαφημιστικών προφίλ, την ανάλυση της συμπεριφοράς του χρήστη ή τη συλλογή στατιστικών δεδομένων. Στην πραγματικότητα, σχεδόν όλα τα σύγχρονα smartphones διαθέτουν ήδη ενσωματωμένο φακό στο κέντρο ελέγχου ή στις γρήγορες ρυθμίσεις, γεγονός που καθιστά τέτοιες εφαρμογές συνήθως περιττές. Αν μια εφαρμογή φακού ζητά πρόσβαση σε δεδομένα που δεν σχετίζονται με τον φωτισμό της συσκευής, αυτό αποτελεί σαφή ένδειξη ότι αξίζει να εξετάσετε προσεκτικά αν χρειάζεται να παραμείνει εγκατεστημένη.
Ένα VPN έχει ως βασικό σκοπό να προστατεύει την ιδιωτικότητα και να κρυπτογραφεί την κίνηση του χρήστη στο διαδίκτυο. Ωστόσο, η λειτουργία ενός δικτύου VPN έχει σημαντικό κόστος σε υποδομές, διακομιστές και εύρος ζώνης. Όταν μια υπηρεσία προσφέρεται εντελώς δωρεάν, είναι λογικό να αναρωτηθείτε πώς χρηματοδοτείται. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δωρεάν υπηρεσίες VPN συλλέγουν στοιχεία σχετικά με τη δραστηριότητα περιήγησης, τις εφαρμογές που χρησιμοποιείτε ή άλλες πληροφορίες χρήσης, τις οποίες αξιοποιούν για διαφημιστικούς ή εμπορικούς σκοπούς. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε δωρεάν VPN είναι κακόβουλο, αλλά απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή στους όρους χρήσης και στην πολιτική απορρήτου. Αν ο στόχος σας είναι η προστασία των προσωπικών δεδομένων, αξίζει να γνωρίζετε ακριβώς ποιος διαχειρίζεται την υπηρεσία και τι συμβαίνει με τα δεδομένα που περνούν μέσα από αυτήν.
Ένα πληκτρολόγιο τρίτου κατασκευαστή αποτελεί μία από τις εφαρμογές με τη μεγαλύτερη πρόσβαση στην καθημερινή χρήση του κινητού σας. Θεωρητικά μπορεί να «βλέπει» ό,τι πληκτρολογείτε, από μηνύματα και αναζητήσεις μέχρι διευθύνσεις email και άλλες προσωπικές πληροφορίες. Πολλά σύγχρονα πληκτρολόγια χρησιμοποιούν σύνδεση στο διαδίκτυο για συγχρονισμό λεξικών, αυτόματες προτάσεις, μετάφραση ή λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης. Αν και αυτές οι δυνατότητες είναι χρήσιμες, αυξάνουν παράλληλα τη σημασία της εμπιστοσύνης προς τον δημιουργό της εφαρμογής. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να εγκαθιστάτε πληκτρολόγια μόνο από αξιόπιστους προγραμματιστές και να ελέγχετε τα δικαιώματα που ζητούν. Αν δεν χρειάζεστε κάποια εξειδικευμένη λειτουργία, το προεγκατεστημένο πληκτρολόγιο του λειτουργικού συστήματος παραμένει συνήθως η πιο ασφαλής και προβλέψιμη επιλογή.
Οι εφαρμογές αναγνώρισης κλήσεων μπορούν να αποδειχθούν χρήσιμες για τον εντοπισμό ανεπιθύμητων κλήσεων, διαφημιστικών αριθμών ή πιθανών απατών. Ωστόσο, πολλές από αυτές βασίζονται στη συλλογή μεγάλου όγκου δεδομένων προκειμένου να δημιουργούν και να ενημερώνουν τις βάσεις δεδομένων τους. Σε αρκετές περιπτώσεις ζητούν πρόσβαση στο βιβλίο επαφών της συσκευής, ώστε να συσχετίζουν αριθμούς τηλεφώνου με ονόματα και άλλες πληροφορίες. Αυτό σημαίνει ότι στοιχεία επικοινωνίας φίλων, συγγενών ή συνεργατών σας ενδέχεται να αποθηκεύονται σε διακομιστές τρίτων, παρότι οι ίδιοι δεν έχουν δώσει τη συγκατάθεσή τους. Πριν εγκαταστήσετε μια τέτοια εφαρμογή, αξίζει να ελέγξετε προσεκτικά την πολιτική απορρήτου και να αναρωτηθείτε αν η πρόσβαση που ζητά είναι πραγματικά απαραίτητη. Η προστασία της ιδιωτικότητας δεν αφορά μόνο τα δικά σας δεδομένα, αλλά και τα δεδομένα των ανθρώπων που βρίσκονται στις επαφές σας.
Η σάρωση ενός QR code είναι μία από τις πιο απλές λειτουργίες που μπορεί να εκτελέσει ένα smartphone. Παρόλα αυτά, εξακολουθούν να υπάρχουν δεκάδες δωρεάν εφαρμογές που υπόσχονται «καλύτερη» ή «γρηγορότερη» σάρωση, ζητώντας ταυτόχρονα πρόσβαση σε λειτουργίες και δεδομένα που δεν είναι απαραίτητα. Ορισμένες συνοδεύονται από επιθετικές διαφημίσεις, μηχανισμούς παρακολούθησης χρήσης ή επιπλέον δικαιώματα που δεν δικαιολογούνται από τον σκοπό τους. Σήμερα, τα περισσότερα Android και iPhone μπορούν να διαβάσουν QR codes απευθείας μέσω της ενσωματωμένης εφαρμογής κάμερας, χωρίς να απαιτείται καμία πρόσθετη εγκατάσταση. Αν το κινητό σας διαθέτει ήδη αυτή τη δυνατότητα, η εγκατάσταση ξεχωριστής εφαρμογής συχνά δεν προσφέρει κανένα ουσιαστικό πλεονέκτημα και απλώς αυξάνει τον αριθμό των εφαρμογών που έχουν πρόσβαση στη συσκευή σας.
Όταν αποφάσισα να ελέγξω αναλυτικά τις εφαρμογές που είχα εγκατεστημένες στο κινητό μου, ανακάλυψα αρκετές που βρίσκονταν εκεί για χρόνια χωρίς να τις χρησιμοποιώ πλέον. Κάποιες είχαν πρόσβαση στην τοποθεσία, στις επαφές ή σε άλλες λειτουργίες της συσκευής, παρότι δεν υπήρχε προφανής λόγος για κάτι τέτοιο. Μετά τη διαγραφή τους, δεν παρατήρησα καμία διαφορά στην καθημερινή χρήση του κινητού. Αντίθετα, κέρδισα περισσότερο έλεγχο πάνω στα προσωπικά μου δεδομένα και μείωσα τον αριθμό των εφαρμογών που μπορούσαν να συλλέγουν πληροφορίες στο παρασκήνιο χωρίς να το αντιλαμβάνομαι.
🔒 Περιεχόμενο μόνο για μέλη
Λάθος κωδικός, δοκίμασε ξανά.